"Taran" 1939-2020r.

September 13, 2020

 

    Andrzejewo. Samotna kapliczka wśród pól zarośniętych kukurydzą. Wszechogarniająca ciemność… Ciężko tu trafić… Oddolna inicjatywa - wydarzenie zainicjowane przez Michała Rutkowskiego, a poprowadzone przez Ewę Zielonkę. Po raz trzeci przy kapliczce wotywnej Stanisława Ościłowskiego na „Ulaskach”, dla uczczenia wydarzeń z nocy 12/13 IX 1939r.

 

1. Ksiądz Andrzej Zieliński włącza muzykę. W powietrzu unoszą się słowa „Modlitwy obozowej”…

 

2. Urszula Jagielska głęboko odczuwa i rozumie słowa, które recytuje. Wiersz napisał sześć lat temu Ryszard Skłodowski. Fragment:

 

„Andrzejewskie dramaty wojenne

 

Ranek, dwunasty września, u bram Andrzejewa

Ognia żar lufy armat i czołgów rozgrzewa.

Ziemia drży od wystrzałów, dym z kurzem się miesza,

Ktoś klnie z bezsilności i ktoś kogoś pociesza.

Atakiem Niemców każdy jest tu zaskoczony.

Co się stało, że właśnie podchodzą z tej strony?

Od zachodu, z północy – każdy się spodziewał.

Ale nie ze wschodu, nie od Dmoch i Czyżewa. (…)

 

Wyznaczony czas nadszedł, Taran w bój wyruszył

I sprawdził się najgorszy z wszystkich scenariuszy.

Z żydowskiego cmentarza i z kilku gniazd wokół,

Ognia żar, jak woda z oberwanych obłoków,

Spływał po oddziale, jego przodzie i bokach

I już było wiadomo jak będzie wysoka

Cena, którą zapłacą żołnierze Tarana.

Ginęli lub się wili z bólu w ciężkich ranach.

Hertel, Hodakowski i Karpiński polegli

I wielu podwładnych śmierci nie zapobiegli

Kossecki, który leżał w samochodzie, przeżył.”

 

 

3. Relacja kapitana Jerzego Palęckiego. Czyta Damian Jasko:

 

    „Akcja przebijania się za Bug, którą w nocy 12/13 września 1939r. kierował płk Hertel nie powiodła się moim zdaniem jedynie dlatego, że pierścień otaczający resztki 18 DP z wojsk niemieckich był silnie zamknięty, a nasza grupa zbyt głośno i ostentacyjnie pchała się drogą, jako głównym kierunkiem… Płk Hertel z kpt. Hodakowskim szli przy prowizorycznej szpicy, a ja z por. (nieczytelne) i innymi oficerami przy oddziale głównym.

    Gwar i szczęk w czasie nocnego przemarszu był naszym niekorzystnym biletem wizytowym wysłanym Niemcom, którzy przyjęli nas skoncentrowanym ogniem broni maszynowej i moździerzy.

    Zrobił się straszliwy galimatias przy czym doraźnie skompletowany oddział czołowy rozproszył się w cieniach nocy nie słysząc i nie wykonując rozkazów. Część zawróciła tą samą drogą. Walka w nocy była trudna do zorganizowania bo oświetlające pociski raziły nas po prostu ze wszystkich stron przedpól. Doszło do zwarcia wręcz z Niemcami, ale tylko w pewnych fragmentach, gdyż Niemcy odskoczyli do tyłu.

    Nie będąc w możności pchania się do przodu zatrzymaliśmy się w odległości około 500 metrów od palącej się jakiejś stodoły, gdzie zastał nas świt. Na polu byli ranni i zabici Polacy i Niemcy. Zwłoki płk. Hertla były na twarzy okaleczone i pokrwawione. Leżał również zabity kpt. Hodakowski i widziałem szereg innych nie żyjących już żołnierzy, podoficerów i oficerów.

    Po rozproszeniu się oddziału w ciemnościach, pozostało przy mnie tylko 8 żołnierzy, a na przedpolu przed świtem rozpoczął się ruch wśród Niemców, którzy od czasu do czasu strzelali w naszym kierunku. Zdjąłem wstążkę orderową z płaszcza płk. Hertla i wycofałem się na południe w kierunku Łętownicy wraz z resztkami ludzi, którzy dołączyli do mnie. O ile sobie przypominam to działała przeciwko nam na tym kierunku dywizja hamburska i 22.”

 

4. Ks. Andrzej rozpoczął modlitwę…

 

„Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi… (…)

…módl się za nami grzesznymi, teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen”

"Wieczny odpoczynek racz im dać Panie, a światłość wiekuista niechaj Im świeci.."

 

5. Wówczas, w ’39r. oślepiał ich blask „oświetlających pocisków”. Teraz oślepi nas blask flar…

 

6. Gitara i śpiew w wykonaniu Mirosława Przesmyckiego kończy wydarzenie. Jeszcze, zanim ks. Andrzej włączy ostatnią, sentymentalną melodię zabrzmią słowa piosenki pt. „Biały krzyż”.

 

„ Jak myśl sprzed lat,/Jak wspomnień ślad/Wraca dziś/Pamięć o tych, których nie ma./Żegnał ich wieczorny mrok,/Gdy ruszali w bój,/Gdy cichła pieśń./Szli, by walczyć o twój dom/Wśród zielonych pól”…

 

 

 

 

Please reload

© 2015 by "This Just In". Proudly created with Wix.com