Poryte Jabłoń
11. IX 1939 roku niemiecki Wehrmacht miał ciężki orzech do zgryzienia. Cofające się polskie oddziały, po dzielnej obronie Łomży, Nowogrodu, Wizny… stawiły równie zdecydowany opór w starciu, które przeszło do historii jako bitwa o Zambrów. Bój był zacięty, krwawy i nie bez dramatycznych momentów. Tragicznym epizodem było bratobójcze starcie pod Długoborzem, podczas którego zginął wspaniały oficer płk. Jan Hipolit Litewski. Nie lepiej było po stronie Niemców, którzy w pewnym momencie bitwy odmówili wyjścia do natarcia. Powodem była masakra jaką zgotowali im nasi żołnierze niedaleko wsi Śledzie. Tam z trudem odpierali natarcia żołnierze z niemieckiego 90. Pułku Piechoty Zmotoryzowanej (90. PPZmot.). Musieli się utrzymać w rejonie Zambrowa do przybycia posiłków, które jeszcze przeprawiały się przez Narew na odcinku Wizny. Dali radę i wkrótce przybył ze wsparciem 69. Pułk Piechoty Zmotoryzowanej (69. PPZmot.). To pozwoliło Niemcom na utrzymanie miasta.

90. PPZmot. zapłacił dużą cenę za utrzymanie Zambrowa. Zachowanie powierzonego odcinka kosztowało pułk ponad setkę zabitych. Największe straty dotyczyły 6, 7 i 8 kompanii, które łącznie utraciły około stu poległych. Kilku straciła też 5. kompania.
Unteroffizier Fritz Rudolf Averdieck:
Przez cały poranek dobiegały do nas odgłosy ciężkiej walki. W bezpośrednim sąsiedztwie II batalion stoczył ciężką walkę. Słyszałem, że polska 18. dywizja próbowała przedrzeć się z Łomży przez szosę, którą trzymał II batalion. O godzinie 12:00 otrzymaliśmy rozkaz, aby ich zluzować. Za późno – dwie kompanie zostały rozbite, polska dywizja uciekła. Zajęliśmy tę samą pozycję bez większego oporu. (…)
Gdy posuwaliśmy się naprzód, widzieliśmy wielu martwych żołnierzy w polu. Byli to nasi towarzysze z II batalionu. Słyszeliśmy, że byli z 7 i 8 kompanii. Wzdłuż drogi, która była ostatnią pozycją tych kompanii, leżała porozrzucana, porzucona broń bez właścicieli. Posłańcy nadchodzący z prawej donieśli o całym plutonie leżącym obok siebie w rowie.

W pobliżu wsi Poryte Jabłoń hitlerowcy utworzyli dwie mogiły tymczasowe dla poległych. Możemy to stwierdzić na podstawie zdjęć wykonanych przez żołnierzy Wehrmachtu, którzy chętnie je fotografowali. W jednej z nich pochowano także kilku żołnierzy niemieckich, którzy polegli w bitwie pod Andrzejewem dzień później. Jednym z bohaterów tej bitwy jest kapitan Jerzy Palencki, który dowodził żołnierzami z 33. Pułku Piechoty. Tymi, którzy poszatkowali najeźdźców pod Śledziami. W tym roku w miejscu potyczki odsłonięto tablicę pamiątkową, która jest wymownym symbolem bohaterstwa i zaciętości walk o Zambrów – jednych z najcięższych w kampanii obronnej 1939 roku.



Komentarze